Głuchołazy po powodzi: nowy most otwarty. Co to oznacza dla Giżycka?
Odbudowa plus – nowy most symbolem walki z żywiołem
Głuchołazy, miasto na Opolszczyźnie, które we wrześniu 2024 roku stanęło w obliczu katastrofalnej powodzi, wreszcie doczekało się nowej przeprawy na rzece Biała Głuchołaska. Zniszczony przez żywioł „most Andrzeja” został zastąpiony konstrukcją o 65 mln zł, która jest nie tylko solidniejsza, ale też znacznie lepiej przygotowana na ekstremalne zjawiska pogodowe. Premier Donald Tusk podczas uroczystego otwarcia podkreślał, że właśnie w tym mieście zapadły kluczowe decyzje o pomocy państwa.
„Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić. Dlatego decyzje o pomocy zapadły właśnie w tym mieście”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Nowy most został wyższy o niemal metr w porównaniu do poprzednika, a jego przęsła opierają się na masywnych przyczółkach, które przenoszą ciężar poza umocnienia wałów koryta rzeki. Jak wyjaśniał minister infrastruktury Dariusz Klimczak, projekt uwzględniał doświadczenia z katastrofalnej powodzi, co sprawia, że obiekt jest znacznie bardziej odporny na wysoką wodę. Dla mieszkańców oznacza to nie tylko bezpieczeństwo, ale też przywrócenie ciągłości drogi krajowej nr 40 i ułatwienie ruchu transgranicznego z Czechami.
„Most, który dziś otwieramy jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę”
Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Warto dodać, że zanim powstała docelowa przeprawa, dzięki Rządowej Agencji Rezerw Materiałowych i zaangażowaniu wojska bardzo szybko wybudowano most tymczasowy. Dziś jednak mieszkańcy mogą korzystać z pełnowartościowej konstrukcji, która usprawni codzienne podróże, turystykę i rozwój gospodarczy regionu.
Rekordowa pomoc państwa: 11 miliardów złotych dla poszkodowanych
Otwarcie mostu to tylko jeden z elementów szerokiego programu wsparcia dla terenów dotkniętych powodzią. Rząd przeznaczył na pomoc wszystkim poszkodowanym regionom 11 mld zł – to największa kwota w historii przeznaczona na walkę ze skutkami żywiołu. Z tych środków aż 365 mln zł trafiło do samego Głuchołaz, gdzie oprócz mostu odbudowywane są szkoła, żłobek czy pływalnia miejska.
„Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln złotych tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej. Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Z ogólnej puli 11 mld zł ponad 1 mld zł trafił w formie bezpośrednich zasiłków do 62 tys. rodzin. Wsparcie państwa objęło blisko 30 różnych instrumentów – od dotacji na infrastrukturę po pomoc socjalną. Co ważne, 6 mld zł z całej kwoty pochodzi z Funduszy Europejskich, co pokazuje, że Polska potrafi skutecznie wykorzystywać unijne środki w sytuacjach kryzysowych.
„Powstał nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, dzięki czemu jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Usprawni nie tylko codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu”
Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury
Minister koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak dodał, że takie miejscowości jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, która przyciąga ludzi i turystów. Prace w mieście jednak nie kończą się na moście – w planach jest remont mostu Świętego Wojciecha oraz prace na terenach rekreacyjnych i w kompleksie sportowym za łączną kwotę 50 mln zł.
- 365 mln zł – łączna kwota przeznaczona na odbudowę Głuchołaz
- 11 mld zł – całkowity budżet pomocy powodziowej dla wszystkich regionów
- 65 mln zł – koszt budowy nowego mostu wraz z infrastrukturą techniczną
- 1 mld zł – wartość bezpośrednich zasiłków wypłaconych 62 tys. rodzin
- 50 mln zł – planowane wydatki na dalsze inwestycje w Głuchołazach
- Most wyższy o 1 metr w stosunku do zniszczonej konstrukcji
Co zyska Giżycko? Lekcja z Głuchołaz dla Mazur
Choć Głuchołazy leżą na południu Polski, historia ich odbudowy ma bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo mieszkańców Giżycka i całego regionu mazurskiego. Giżycko, położone nad jeziorami i kanałami, doskonale wie, czym są gwałtowne wezbrania wód – wystarczy przypomnieć chociażby powódź w 2010 roku, która zagroziła okolicznym mostom i wałom. Nowo powstały most w Głuchołazach już dziś jest przykładem, jak państwo potrafi skutecznie reagować, gdy żywioł uderzy w lokalną infrastrukturę.
Dla Giżycka – jako lokalnego centrum turystycznego i komunikacyjnego – kluczowe jest utrzymanie drogowych przepraw przez Kanał Łuczański czy rzekę Pisa. W przypadku powodzi podobnej do tej z 2024 roku, nasze miasto mogłoby liczyć na analogiczne mechanizmy wsparcia: błyskawiczną budowę mostów tymczasowych przez wojsko, a następnie docelową odbudowę z unijnym i krajowym finansowaniem. Rządowy program pokazuje, że pieniądze na taki cel są dostępne – wystarczy odpowiednio wcześnie zgłosić potrzeby.
Warto też zwrócić uwagę, że z 11 mld zł przeznaczonych na cały kraj, niemała część może trafić na Mazury, jeśli podobna sytuacja wystąpi tutaj. Giżycko, jako stolica żeglugi śródlądowej, ma szczególne znaczenie dla województwa warmińsko-mazurskiego. Inwestycje w wały, mosty i przepusty są tu konieczne, by chronić mieszkańców i infrastrukturę turystyczną. Odbudowa Głuchołaz to dowód, że rząd dotrzymuje słowa – warto więc, by lokalne władze już teraz przygotowywały projekty modernizacji newralgicznych obiektów, aby w razie potrzeby móc skorzystać z podobnego wsparcia.
Jak podkreślał minister Kierwiński, „odbudowa plus” to hasło, które powinno przyświecać każdej inwestycji w regionach zagrożonych powodzią. Dla Giżycka oznacza to, że jeśli w przyszłości dojdzie do awarii któregoś z mostów – np. tego przy ul. Kolejowej czy w ciągu drogi wojewódzkiej nr 592 – odbudowa będzie mogła być sfinansowana z budżetu państwa na podobnych zasadach. To realne zabezpieczenie dla tysięcy mieszkańców i turystów odwiedzających nasze miasto każdego roku.
„Takie miejscowości, jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa”
Tomasz Siemoniak, Minister Koordynator Służb Specjalnych
Wydarzenia w Głuchołazach to także lekcja dla samorządowców z Giżycka – szybkie decyzje i współpraca z wojskiem oraz Rządową Agencją Rezerw Materiałowych mogą uratować nie tylko mosty, ale i codzienne funkcjonowanie miasta. Warto śledzić te rozwiązania i – jeśli zajdzie potrzeba – aplikować o podobne środki.